Kaynak Bilinmiyor
Yerleştirme, arkeolojik malzemenin fiziksel kazı alanından dijital altyapılara geçerken veri, sinyal ve gürültü olarak parçalanma, yeniden biçimlenme ve dolaşıma girme süreçlerini, sürekli üretilen bir ses ortamı aracılığıyla izler.
METİNMETİN
Troya Müzesi için mekâna özgü olarak geliştirilen Kaynak Bilinmiyor (Source Unknown), arkeolojik malzemenin kazıyla başlayan ancak kazı alanında sonlanmayan yolculuğunun izini sürer. Eser, arkeolojik nesnelerin yeniden yapılandırma yazılımları, müze veri tabanları, sanal ortamlar ve dijital miras platformları aracılığıyla nasıl yeniden biçimlendiğine, çoğaldığına ve farklı dijital altyapılar üzerinden dolaşıma girdiğine odaklanır. İnsanın kilden biçimlendirildiği Sümer yaratılış anlatılarını günümüz veri merkezlerinin suya bağımlı altyapılarıyla yan yana getirerek, antik kozmolojiler ile çağdaş teknolojik sistemler arasında maddi bir ilişki kurar.
Fiziksel dolaşımında belirli bir maddi bütünlüğü koruyan arkeolojik nesne, dijital ortama aktarıldığında farklı bir dönüşüm geçirir: veri parçalarına, kayıtlara, modellere ve çoğaltılabilir temsillere ayrılır. Kaynak Bilinmiyor, dijital aktarımın ürettiği bu parçalanma ve belirsizliği ses üzerinden görünür — ya da daha doğrusu işitilebilir — kılar.
Yerleştirmede yer alan seramik kâseler akustik rezonatörler olarak çalışır. Özel olarak geliştirilen yazılım, kamuya açık arkeoloji veri tabanlarına sürekli bağlanır; bağlantı, kesinti, gecikme ve hata durumlarını ses parametrelerine dönüştürür. Sistem aynı zamanda eriştiği veri kaynağının ağ üzerinde çözümlenen konumu ile Troya arasındaki mesafeyi hesaplayarak bu uzaklığı sesin gecikme ve yankı özelliklerine aktarır. Bu veriler, bölgeden alınan saha kayıtları ve dijital olarak üretilen seslerle bir araya gelerek seramik formlar aracılığıyla mekâna yayılan, sergi süresince gerçek zamanlı olarak üretilen ve sürekli değişen bir ses ortamı oluşturur. Böylece kil, su, ses ve veri aynı dolaşım sistemi içinde buluşur.
Eserin adı, “kaynak” kavramını arkeolojik bir nesnenin kökeninden bilginin ve verinin kaynağına uzanan farklı anlamlarıyla açık bırakır. Kaynak Bilinmiyor, kazıyı toprağın altında başlayıp dijital alanda devam eden bir süreç olarak düşünmeye açarken, yeraltından çıkarılan nesnenin yüzeye ulaştığında yolculuğunu tamamlamadığını hatırlatır. Fiziksel ve dijital ortamlar arasında sürekli yeniden biçimlenen, parçalanan, çoğalan ve yeniden dağıtılan arkeolojik malzemenin bu hareketi, Medcezir’in yaklaşma, çekilme ve geri dönme ritmiyle kesişir; her dolaşım yeni anlam ve hafıza katmanları üretir.
- Yıl
- 2026
- Malzeme
- Metal ızgara paneller, yükseltilmiş döşeme ayakları, çelik standlar, seramik kâseler, transdüserler (exciter), ses kartı, açık kasa bilgisayar, ekran, kablosuz modem/router, amfi modülleri ve kablolar
Değişken boyutlar - Ses Programlama ve Kompozisyon
- Neval Tarım
- Üretildiği kurum
- 10. Çanakkale Bienali “Medcezir”, Troya Müzesi, 2026
- Küratör
- Yasemin Ülgen
- Destekleyen
- SAHA Derneği
